Zwolnienie pracownika, który często choruje

Dodano: 18 stycznia 2020

Częste absencje chorobowe dezorganizują pracę oddziału i wiążą się z koniecznością organizowania za nauczyciela zastępstwa. Gdy jednak nie trwają na tyle długo, by można było rozwiązać umowę o pracę z tego powodu, warto rozważyć wypowiedzenie stosunku pracy z powodu długotrwałych i częstych nieobecności w pracy.

W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy (art. 30 § 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. − Kodeks pracy, dalej: kp). Przyczyna wypowiedzenia powinna być rzeczywista, obiektywna oraz odpowiednio uzasadniona.

( II ) Zwolnienie „chorowitego” pracownika według orzecznictwa

W orzecznictwie przyjmuje się od dawna, że wypowiedzenie uzasadniają absencje długotrwałe i powtarzające się, przy czym na długotrwałość mogą się składać nieobecności powtarzające się:

  • Nieprzewidziane, długotrwałe i powtarzające się nieobecności pracownika w pracy, wymagające podejmowania przez pracodawcę działań natury organizacyjnej (wyznaczenia zastępstw) i pociągające za sobą wydatki na zatrudnienie pracowników w godzinach nadliczbowych lub innych osób na podstawie umów zlecenia, są uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę, chociażby były niezawinione przez pracownika i formalnie usprawiedliwione (wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 1997 r., I PKN 422/97).
  • Częsta i długotrwała absencja chorobowa pracownika może stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania z nim stosunku pracy w drodze wypowiedzenia (wyrok Sądu Najwyższego z 6 listopada 2001 r., I PKN 673/00; OSNP 2003 nr 19, poz. 459).
  • Sprzeczne z celem stosunku pracy jest jego utrzymywanie wtedy, gdy pracownik nie może wykonywać przyjętych na siebie obowiązków, a taka natomiast sytuacja występuje w przypadku częstych i długotrwałych absencji pracownika spowodowanych chorobą (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 marca 2005 r. , II PK 300/04; LEX nr 1129105).
  • Jeśli nieobecność pracownika z powodu choroby trwa zbyt długo albo często powtarza się, przyznaje się pracodawcy prawo rozwiązania stosunku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 19 marca 2014 r., I PK 177/13; OSNP 2015, nr 8, poz. 111).

Jeżeli częste zwolnienia lekarskie dezorganizują pracę placówki, może to stanowić przyczynę wypowiedzenia stosunku pracy.

 ( II ) Warunki zwolnienia pracownika „kodeksowego”

Pracownicy niepedagogiczni, osoby zatrudnione na podstawie art. 15 Prawa oświatowego oraz nauczyciele zatrudnieni na bazie umowy o pracę w placówkach niesamorządowych mogą zostać zwolnieni za wypowiedzeniem w dowolnym momencie roku szkolnego. Okres wypowiedzenia uzależniony jest od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

1)      2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,

2)      1 miesiąc, jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,

3)      3 miesiące, gdy pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata

(art. 36 kp).

( II ) Warunki zwolnienia nauczyciela zatrudnionego na bazie umowy w ramach KN

Rozwiązanie umowy o pracę zawartej z nauczycielem na czas nieokreślony następuje − co do zasady − z końcem roku szkolnego, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. Jednak wymóg zakończenia stosunku pracy w ostatnim dniu roku szkolnego nie dotyczy placówek nieferyjnych. Oznacza to, że w tych placówkach rozwiązanie umowy z nauczycielem zatrudnionym na czas nieokreślony jest dopuszczalne w każdym momencie w trakcie roku szkolnego (art. 27 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, dalej: KN).

W placówce feryjnej rozwiązanie za wypowiedzeniem stosunku pracy zawartego z nauczycielem na czas nieokreślony możliwe jest wyłącznie z końcem roku szkolnego, a w placówkach nieferyjnych – w dowolnym momencie roku.

( II ) Warunki zwolnienia nauczyciela zatrudnionego przez mianowanie

Możliwość rozwiązania stosunku pracy nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania jest ograniczona do sytuacji określonych w art. 20 i art. 23 KN. Nauczycieli zatrudnionych na bazie mianowania nie można zatem zwolnić z pracy z innych powodów niż wskazane w tych przepisach. W przypadku zmian organizacyjnych (art. 20 KN) częste absencje chorobowe dezorganizujące pracę szkoły mogą stanowić jedno z kryteriów doboru do zwolnienia. Jeśli nie zachodzą zmiany organizacyjne, chorowitego nauczyciela mianowanego można w dowolnym czasie skierować na badania kontrolne. Dopiero dwukrotne nieusprawiedliwione niezgłoszenie się na te badania lub uzyskanie orzeczenia o niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy umożliwią zwolnienie nauczyciela z pracy (art. 23 ust. 3 i ust. 5 KN).

Podstawa prawna:

  • art. 20, art. 23, art. 27 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2215),
  • art. 30 § 4, art. 36 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. − Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.).

Agnieszka Rumik-Smolarz

radca prawny, specjalista prawa oświatowego

Autor: Anna Trochimiuk prawnik, specjalista prawa pracy i prawa oświatowego
wiper-pixel